Καταρράκτες – ΝΕΟ

Στη νοτιοδυτική Λέσβο, ανάμεσα στους οικισμούς της Ερεσού και του Μεσοτόπου και συγκεκριμένα στην περιοχή Λαχταπέδια κατά μήκος του ρέματος Ρούσσου, σχηματίζεται ο καταρράκτης “Βεργάς”, η θέση του οποίου βρίσκεται σε απόσταση ενός χιλιομέτρου πάνω από τον καταρράκτη “Τσομπάνη Λάκκος”.

Ο καταρράκτης δημιουργείται εξαιτίας ρηγμάτων που επηρεάζουν τα ηφαιστειακά πετρώματα της περιοχής και συγκεκριμένα τις ηφαιστειακές ανδεσιτικές λάβες.

Το ρέμα Ρούσσου πηγάζει από την ιστορική κορυφή του Αητού (503μ.). Τα νερά του ρέματος πέφτουν από ένα ψηλό γκρεμό ύψους άνω των 18 μετρων, σχηματίζοντας τον εντυπωσιακό καταρράκτη. Η ορμή του νερού δημιουργεί μία φυσική εκβάθυνση στο σημείο της πτώσης, σχηματίζοντας μία φυσική λιμνούλα.

Στη συνέχεια, το νερό συνεχίζει την πορεία του και δημιουργεί το καταρράκτη “Τσομπάνη Λάκκο”.

Στη νοτιοδυτική Λέσβο, ανάμεσα στους οικισμούς της Ερεσού και του Μεσοτόπου και συγκεκριμένα στην περιοχή Βατούδια, κατά μήκος του ρέματος Ρούσσου, βρίσκεται ο εντυπωσιακός καταρράκτης “Τσομπάνη Λάκκος”.

Ο καταρράκτης δημιουργείται απ’ τη δράση ρηγμάτων με διεύθυνση Α-Δ που επηρεάζουν τα ηφαιστειακά πετρώματα της περιοχής και συγκεκριμένα τις ηφαιστειακές ανδεσιτικές λάβες. Στη θέση αυτή παρατηρούνται εντυπωσιακές δομές από καλά διατηρημένες στηλοειδείς λάβες.

Το ρέμα Ρούσσου πηγάζει από την ιστορική κορυφή του Αητού (503μ.). Τα νερά του ρέματος πέφτουν από ένα ψηλό γκρεμό ύψους άνω των 30 μέτρων, σχηματίζοντας τον εντυπωσιακό καταρράκτη. Η ορμή του νερού δημιουργεί μία φυσική εκβάθυνση στο σημείο της πτώσης, σχηματίζοντας μία φυσική λιμνούλα.

Στη συνέχεια, το ρέμα Ρούσσου συνεχίζει την πορεία του, ενώνεται με τον ποταμό Ψαροπόταμο, τα νερά του οποίου προέρχονται από την τεχνητή λίμνη του φράγματος Ερεσού, και καταλήγει στην παραλία της Σκάλας Ερεσού, όπου σχηματίζει τις εκβολές του.

Στη Δυτική χερσόνησο της Λέσβου, ανάμεσα από τους οικισμούς Πτερούντας και Χιδήρων, βρίσκεται ο μικρός αλλά και εντυπωσιακός, από ομορφιά, καταρράκτης Βαθύλιμνος.

Τα νερά του πηγάζουν από τον ορεινό όγκο του Προφήτη Ηλία (799μ.), στις πλαγιές του οποίου φύεται το μοναδικό δάσος μαύρης Πεύκης στο νησί. Ανάμεσα στο πυκνό δάσος μαύρης Πεύκης ευδοκιμούν οι μοναδικές στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη παρόχθιες φυτοκοινωνίες με ροδόδεντρο (Rhododendron Luteum), όπως ακόμα και παιώνια (Paeonia mascula) (Παιώνια η ρωμαλέα) και η μεγάλη φτέρη με την ονομασία «Οσμούντα η βασιλική» (Osmunda regalis).

Ο καταρράκτης δημιουργείται εγκάρσια των ασυνεχειών των ρηγμάτων, που διατρέχουν την ευρύτερη περιοχή, όπου επηρεάζουν την ομαλή ροή του ρέματος. Το ρέμα συνεχίζει τη ροή του προς τα χαμηλότερα υψόμετρα, όπου τροφοδοτεί τον ποταμό Βούλγαρη, που εκβάλλει στη βορειοδυτική ακτή της Λέσβου.

Ανατολικά του κόλπου της Καλλονής, κοντά στον οικισμό των Βασιλικών, βρίσκεται ο εντυπωσιακός καταρράκτης Πέσσας.

Ο καταρράκτης δημιουργείται εξαιτίας ρηγμάτων που επηρεάζουν τα οφιολιθικά πετρώματα της περιοχής, όπως και την ομαλή ροή του ρέματος «Μάκρης», που πηγάζει από τους βορειοδυτικούς πρόποδες του όρους του Ολύμπου, δημιουργώντας έντονες αναβαθμίδες στο ανάγλυφο. Τα νερά του καταρράκτη πέφτουν με ορμή, από έναν γκρεμό ύψους περίπου 15 μέτρων. Εξαιτίας της ορμής του νερού, κατά την πτώση, δημιουργείται στροβιλισμός της ροής, με αποτέλεσμα την εκβάθυνση της κοίτης και τη δημιουργία μιας φυσικής λιμνούλας.

Στη συνέχεια το νερό συνεχίζει την πορεία του προς τον κόλπο της Καλλονής, όπου και εκβάλλει, κοντά στην παραλία του Αγίου Παύλου.

Στο Βορειοανατολικό τμήμα της Λέσβου, λίγα χιλιόμετρα νότια του οικισμού του Μανταμάδου, βρίσκεται ο καταρράκτης «Μαν’ Κάτσα», ένας από τους πιο διάσημους και εύκολα προσβάσιμους καταρράκτες του νησιού.

Ο καταρράκτης δημιουργείται από την απότομη ασυνέχεια των πετρωμάτων, κατά μήκος ενός μεγάλου ρήγματος. Ο γκρεμός από τον οποίο τα νερά του Ασπροπόταμου πέφτουν με ορμή, ανέρχεται στα 15 μέτρα, ο στροβιλισμός του νερού δημιουργεί μια φυσική εκβάθυνση στο σημείο της πτώσης, σχηματίζοντας μια φυσική λιμνούλα.

Η περιοχή καλύπτεται από ηφαιστειακά πετρώματα και ο καταρράκτης δημιουργείται πάνω σε μια εκτεταμένη εμφάνιση ιγνιμβρίτη, ένα ηφαιστειακό πέτρωμα που σχηματίσθηκε πριν από 17 εκατομμύρια χρόνια, μετά από μια βίαιη έκρηξη του ηφαιστείου του Λεπετύμνου. Η τεκτονική δράση προκάλεσε τον κατακερματισμό των πετρωμάτων και τη δημιουργία μεγάλων ρηγμάτων που δημιούργησε τεκτονικές αναβαθμίδες. Η διάβρωση των πετρωμάτων που ακολούθησε δημιούργησαν τη σημερινή εντυπωσιακή γεωμορφή του καταρράκτη Μαν’ Κάτσα.

Στο βορειοδυτικό τμήμα της Λέσβου, ανάμεσα από τους οικισμούς Σκουτάρου και Λαφιώνας, βρίσκεται ο εντυπωσιακός καταρράκτης Λάκκος Κουκούγιας.

Η δημιουργία του καταρράκτη του Σκουτάρου οφείλεται στη δράση ρηγμάτων που επηρεάζουν τα ηφαιστειακά πετρώματα της περιοχής, και πιο συγκεκριμένα τις παλαιότερες λάβες, ανδεσιτικής σύστασης που καλύπτουν την κοιλάδα, λάκκος κουκούγιας. Τα νερά του ρέματος, περιοδικής ροής, προέρχονται από τον ορεινό όγκο «Χορεύτρα» (699μ.). Συναντούν το ρήγμα που δημιουργεί μια αναβαθμίδα και πέφτουν με ορμή από ένα γκρεμό περίπου 10 μέτρων. Εξαιτίας της ορμής του νερού κατά την πτώση δημιουργείται στροβιλισμός που δημιουργεί μια φυσική εκβάθυνση στο σημείο της πτώσης, που ονομάζεται «χύτρα γιγάντων».

Βορειοδυτικά του κόλπου της Καλλονής ανάμεσα από τους οικισμούς Ανεμότιας και Παρακοίλων, βρίσκεται ο εντυπωσιακός σε ομορφιά, καταρράκτης Ποταμιάς.

Τα νερά του πηγάζουν από τον ορεινό όγκο του Προφήτη Ηλία (799μ.), στις πλαγιές του οποίου φύεται το μοναδικό δάσος μαύρης πεύκης. Ανάμεσα στο πυκνό δάσος μαύρης Πεύκης ευδοκιμούν οι μοναδικές στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη παρόχθιες φυτοκοινωνίες με ροδόδεντρο (Rhododendron Luteum), όπως ακόμα και παιώνια (Paeonia mascula) (Παιώνια η ρωμαλέα) και η μεγάλη φτέρη με την ονομασία «Οσμούντα η βασιλική» (Osmunda regalis).

Ο καταρράκτης δημιουργείται εξαιτίας των ασυνεχειών των ηφαιστειακών πετρωμάτων που επηρεάζονται από τα ρήγματα της περιοχής και μετατοπίζουν την κοίτη του ρέματος. Το ρέμα της Ποταμιάς συνεχίζει την πορεία του και εκβάλει στον κόλπο της Καλλονής.

Στο Δυτικό τμήμα της Λέσβου, ανάμεσα από τους οικισμούς των Χιδήρων και της Ερεσού, στο ρέμα Μεθάλεια βρίσκεται ο ομώνυμος, εντυπωσιακός, διπλός καταρράκτης.

Ο καταρράκτης δημιουργείται εξαιτίας ρηγμάτων που επηρεάζουν τα ηφαιστειακά πετρώματα της περιοχής και συγκεκριμένα τις ανδεσιτικές λάβες. Το ρέμα Μεθάλεια πηγάζει από τον Λευκορράχτη (578μ.). Τα ρήγματα δημιουργούν αναβαθμίδες που διακόπτουν την ομαλή ροή του νερού. Τα νερά του ρέματος σχηματίζουν δύο διαδοχικά σκαλοπάτια, όπου η ορμή του νερού κατά την πτώση του δημιουργεί δύο φυσικές εκβαθύνσεις στο σημείο της πτώσης, σχηματίζοντας φυσικές λιμνούλες.

Κατά μήκος του ρέματος Μεθάλεια, παρατηρείται συνεχής ροή του νερού, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Για το λόγο αυτό στη θέση του καταρράκτη κατασκευάσθηκε υδρόμυλος, ο οποίος στο παρελθόν άλεθε σιτάρι που παρήγαγε η περιοχή.

Στη συνέχεια, το ρέμα Μεθάλεια συνεχίζει την πορεία του διασχίζοντας το ομώνυμο φαράγγι, το οποίο διανοίχτηκε μέσα σε ηφαιστειακά πετρώματα και ενώνεται με τον ποταμό Χαλάντρα, ο οποίος καταλήγει στην τεχνητή λίμνη του φράγματος Ερεσού στην περιοχή της Μονής Πυθαρίου.

ΓΕΩΠΑΡΚΟ ΛΕΣΒΟΥ - LESVOS GEOPARK